1. تست تعیین وضعیت خنثی ساب‌تالار (Subtalar Neutral Position)

این تست مبنای تمام سنجش‌های زاویه‌دار پا است.

• روش اجرا: بیمار به شکم (Prone) می‌خوابد. متخصص با یک دست انگشت چهارم و پنجم را می‌گیرد و با دست دیگر سر استخوان تالوس (قاپ) را در جلوی مچ پا لمس می‌کند. مچ پا را به آرامی به داخل و خارج می‌چرخاند تا نقطه‌ای را پیدا کند که تالوس زیر انگشتانش کاملاً متقارن احساس شود.

• تفسیر کلینیکی: در این وضعیت، مفاصل پا در "کارآمدترین" حالت خود هستند. هرگونه انحراف از این زاویه در حالت ایستاده، نشان‌دهنده ناهنجاری ساختاری است که باید در کفی اصلاح شود.
   

  

2. تست جک (Jack’s Test / Windlass Mechanism)

بررسی سلامت فاشیای کف پا و پویایی قوس طولی.

• روش اجرا: در حالی که بیمار ایستاده است، متخصص با دست انگشت شست پا را به سمت بالا (Dorsiflexion) می‌کشد.

• تفسیر کلینیکی: * تست مثبت (نرمال): با بالا رفتن شست، قوس کف پا بلند شده و ساق پا کمی به خارج می‌چرخد. این یعنی مکانیسم خودکار بدن برای ثبات پا سالم است.

  • تست منفی: اگر با وجود بالا کشیدن شست، قوس تغییری نکند، نشان‌دهنده "صافی کف پای سخت" یا کوتاهی شدید فاشیا است.
    
     

    

3. تست افت استخوان ناوی (Navicular Drop Test)

دقیق‌ترین راه برای اندازه‌گیری میزان "فروپاشی" قوس پا حین تحمل وزن.

• روش اجرا: 1. بیمار روی صندلی می‌نشیند (بدون تحمل وزن). متخصص برجسته‌ترین نقطه استخوان ناوی (وسط لبه داخلی پا) را پیدا کرده و فاصله‌اش تا زمین را با خط‌کش ثبت می‌کند. 2. بیمار می‌ایستد (تحمل وزن کامل). دوباره فاصله همان نقطه تا زمین اندازه‌گیری می‌شود.

• تفسیر کلینیکی: اختلاف بیش از ۱۰ میلی‌متر بین این دو عدد، نشان‌دهنده پروناسیون (چرخش به داخل) شدید و ناپایداری بیومکانیکی است که نیاز فوری به کفی طبی دارد.
  
   

  

4. تست مقاومت در برابر سوپینیشن (Supination Resistance Test)

تعیین میزان نیرویی که کفی باید برای اصلاح پا وارد کند.

• روش اجرا: بیمار به صورت مستقیم می‌ایستد. متخصص دو انگشت خود را زیر استخوان ناوی قرار داده و سعی می‌کند پای بیمار را به سمت خارج بلند کند.

• تفسیر کلینیکی: * اگر پا به راحتی بلند شود، کفی با حمایت متوسط کافی است.

  • اگر مقاومت زیاد باشد، یعنی نیروهای بیومکانیکی شدیدی برای صاف کردن پا لازم است و کفی باید از متریال صلب‌تر (مثل پلی‌پروپیلن) ساخته شود.
    
     

    

5. تست بلوک کولمن (Coleman Block Test)

تفکیک منشأ قوس زیاد (High Arch) و انحراف پاشنه.

• روش اجرا: بیمار که دارای قوس زیاد و پاشنه مایل به داخل (Varus) است، طوری می‌ایستد که لبه بیرونی پا و پاشنه روی یک بلوک ۲-۳ سانتی‌متری باشد، اما انگشت شست و متاتارس اول بیرون از بلوک (آزاد) بماند.

• تفسیر کلینیکی: * اگر با این کار، انحراف پاشنه صاف شد، یعنی مشکل اصلی در "انگشت شست" است (Forefoot Driven).

  • اگر پاشنه همچنان کج ماند، یعنی ناهنجاری در خودِ "ساختار پاشنه" است و کفی باید پاشنه را مستقیماً اصلاح کند.
    
     

    

6.  ارزیابی زاویه Q (Q-Angle Assessment)

بررسی تأثیر بیومکانیک پا بر راستای زانو.

• روش اجرا: با استفاده از گونیامتر (زاویه‌سنج)، زاویه بین خط واصل از "خار خاصره لگن به مرکز کشکک" و خط واصل از "مرکز کشکک به برجستگی درشت‌نی" اندازه‌گیری می‌شود.

• تفسیر کلینیکی: زاویه نرمال حدود ۱۳ تا ۱۸ درجه است. افزایش این زاویه (معمولاً ناشی از صافی کف پا) باعث می‌شود کشکک زانو به سمت خارج منحرف شده و فرد دچار زانو درد مزمن شود.